Apulia jest najbardziej wysuniętym na wschód regionem Włoch, w większości równinnym (Tavoliere delle Puglie) z wyjątkiem pagórkowatych obszarów Murgia i Salento, na wschodzie i północy obmywa go Adriatyk ze swoim intensywnym błękitem, a na południu krystalicznie czyste i spokojne wody Morza Jońskiego. To sprawia, że region ten o każdej porze roku może cieszyć się wyjątkowo łagodnym, typowo śródziemnomorskim  klimatem.

Niezwykle urozmaicony pas linii brzegowej pełen czarujących zatoczek, odcinków klifowego wybrzeża półwyspu Gargano, przez wspaniałe piaszczyste plaże Torre dell’Orso i Porto Cesareo do skalistych wybrzeży Otranto i Santa Maria di Leuca, rozciąga się na długości 800 kilometrów.

Apulia to nie tylko morze, ale również dziewicze królestwo natury, gdzie drzewa oliwne i winnice przeplatają się z bujnymi lasami i zaskakującymi śródziemnomorskimi wąwozami. Dwa obszary chronione regionu takie jak Park Narodowy Murge i Park Narodowy Gargano z dzikim lasem Umbra, słonymi bagnami i jeziorami stały się ostoją dla rzadkich gatunków zwierząt i roślin, a rezerwaty morskie Wysp Tremiti i Torre Guaceto szczycą się niezanieczyszczonym, naprawdę wyjątkowym krajobrazem naturalnym, który mieni się tysiącami barw i uwodzi zapachami morza i śródziemnomorskiej roślinności.

OFERTA TURYSTYCZNA

Apulia ze względu na swoje ukształtowanie i położenie geograficzne, między Wschodem a Zachodem, w sercu Morza Śródziemnego, była miejscem krzyżowania się i kolebką wielu cywilizacji, od Magna Graecia w następstwie migracji na te tereny ludności helleńskiej, Rzymian, kiedy to osiągnęła  znaczny dobrobyt gospodarczy, dominację Bizancjum na przemian z najazdami Saracenów, podbój Normanów, którym zawdzięcza intensywny okres rozkwitu między XI a XIII wiekiem, następnie dominacje Andegawenów i niestabilne rządy Aragończyków i Hiszpanów, które oznaczały powrót do dekadencji i najazdy Turków między XVI a XVII w.  

Od Gargano po Salento, Apulia jest skarbnicą wyjątkowego dziedzictwa kultury i architektury, do którego dochodzą trzy obiekty UNESCO: Castel del Monte, tajemnicza twierdza cesarza Fryderyka II, niedaleko Andrii; Sanktuarium San Michele Arcangelo w Monte Sant’Angelo, arcydzieło sztuki średniowiecznej i międzynarodowe miejsce pielgrzymek oraz słynne trulli Alberobello, charakterystyczne budowle ze stożkowym dachem z suchego kamienia, unikatowe w skali światowej.

W mniejszych miastach i miasteczkach zachowały się okazałe zabytkowe budowle, które w większości nawiązują do stylów romańskiego i barokowego. Wśród najwspanialszych budowli romańskich, a także najstarszych w Apulii, znajduje się Bazylika San Nicola w Bari, wspaniałe arcydzieło architektury, surowe jak twierdza z trójdzielną fasadą otoczoną ściętymi dzwonnicami. Innym przykładem jest wspaniała Katedra San Nicola di Pellegrino w Trani, która wznosi się zaledwie kilka metrów od morza i odbija w wodzie biało-różowy, charakterystyczny dla tego miejsca, kamień.

Kwintesencją stylu barokowego jest natomiast Lecce z swymi kunsztownie i oryginalnie zdobionymi fasadami pałaców i kościołów wyrzeźbionymi w lokalnym białym kamieniu. Najpiękniejsze z nich to Bazylika Santa Croce oraz Katedry Metropolitalnej Santa Maria Assunta wraz z XV-wiecznym Pałacem Biskupim, który wyróżnia się szczególną loggią. Inne barokowe miasta w okolicy to Nardò, Galatina i Gallipoli.

Esencją najbardziej typowej i autentycznej Apulii jest Valle d’Itria. Połacie czerwonej ziemi, drzewa oliwne jak okiem sięgnąć, jaskinie, wąwozy, fortyfikowane posiadłości wiejskie czyli tzw. masserie przekształcone w urocze rezydencje, charakterystyczne trulli oraz białe miasta. Wśród nich, oprócz Alberobello najsłynniejsze to wzniesione na trzech wzgórzach średniowieczne Ostuni ze swymi krętymi uliczkami z bielonymi wapieniem domami przypominającymi arabską casbah. Inne słynne miasta warte odwiedzenia w tej okolicy to  Locorotondo, Cisternino, Fasano, Martina Franca, Noci i Ceglie Messapica.

Apulia to oprócz zapierających dech w piersiach zabytków, dzikiej przyrody, gajów oliwnych, winnic, i urokliwych masseri również morze, słońce, wybrzeża ze złotym piaskiem na przemian z imponującymi postrzępionymi skałami i czarującymi nadmorskimi wioskami, w których życie toczy się spokojne i bez pośpiechu. Polignano a Mare, Monopoli, Gallipoli, Otranto, Giovinazzo, Bisceglie, Santa Cesarea Terme to idealne miejsce na letnie wakacje wśród kolorów krystalicznej wody i zapachu śródziemnomorskiej makii.

Na osobny akapit zasługuje półwysep Gargano bogaty w piękno krajobrazu i historii, głęboko przywiązany do swoich korzeni i pod wieloma względami wciąż dziki i nieskażony. Jego poszarpane wybrzeże zdobią formacje skalne, urokliwe zatoczki oraz drewniane, antyczne maszyny wędkarskie zwane trabocco. Historyczne centrum Vieste jest niezwykle sugestywne ze względu na wąskie i kręte uliczki, czasem połączone łukami, charakterystyczne białe domy i schody. Peschici to z inna urocza wioska Gargano z niepowtarzalną atmosferą wśród zapachu słonego powietrza, nadmorskiej sosny, założona przez Słowian i położona jest na klifie, z którego można podziwiać widok na morze i złotą plaże.

W małych wioskach i w dużych miastach nadal jest żywe lokalne rzemiosło takie jak terakota, koronki, ceramika, kute żelazo, kamień i papier-mache. Nadal pieczołowicie kultywowane są lokalne tradycje: święta patronalne, festyny ​​wiejskie i sugestywne rekonstrukcje historyczne odnawiają co roku dawne zwyczaje, jednocząc lokalną społeczność i stanowiąc atrakcję dla turystów.

KUCHNIA

Kuchnia apulijska to prawdziwy triumf śródziemnomorskich smaków, barw i zapachów. Kolory stołu wydają się być w pełnej symbiozie z naturalnym krajobrazem, który przeplata intensywną zieleń śródziemnomorskich zarośli ze srebrem gajów oliwnych, opalizującymi kolorami winnic i ogrodów warzywnych kontrastujących z intensywną czerwienią ziemi. Dzięki umiejętnemu połączeniu lokalnych surowców najwyższej jakości często wywodzących się z tradycji chłopskiej różnych prowincji powstają dania o pełnym, niepowtarzalnym smaku. W rzeczywistości gastronomia Apulii znalazła w prostocie i autentyczności typowych produktów klucz do podboju podniebienia wielu turystów, którzy co roku przybywają do jej urokliwych miasteczek i nadmorskich miejscowości. Tym, co jeszcze bardziej przyczynia się do sukcesu apulijskiej kuchni, jest umiejętność wykorzystania w pełni antycznych przepisów, które przybyły tu wraz ludami zasiedlającymi te tereny, i które wciąż są przekazywane z pokolenia na pokolenie. Tworzą one bardzo żyzny grunt, na którym rozwija się wiele wersji tych samych receptur często w bardziej wykwintnej, nowej adaptacji, uwspółcześnionych w celu wzmocnienia, a nie zmiany podstawowych smaków typowych potraw.

Szczególne ukształtowanie geograficzne Apulii wpłynęło na jej dość złożoną tradycję kulinarną opartą z jednej strony na eksploatacji morza, z drugiej na uprawie rolnej z ekstensywną uprawą zbóż, warzyw i owoców.  W tym regionie znajdziemy warzywa sezonowe od rzepy po kapustę, oset, paprykę, bakłażany, karczochy, groszek trawiasty, wszelkie rośliny strączkowe.  Owoce w Apulii reprezentują mieszankę kolorów od czerwieni wiśni po zieleń i żółć opuncji, od pomarańczy moreli i nieszpułek po purpurę śliwek i granatów. Podstawą apulijskiej kuchni jest oliwa z oliwek uprawianych tu od starożytności, niezwykle cenny dar tutejszej ziemi i klimatu, ale także wynik wielkiej pracy i poświęcenia tych, którzy z miłością pielęgnują te autentyczne pomniki przyrody liczące czasem tysiąc lat.

Ogromne znaczenie ma tzw. „biała sztuka” czyli ręczny wyrób makaronów oraz wypiek chleba, focacci, taralli i friselle produkowanych tu z pasją od pokoleń. Najsłynniejsze to orecchiette wyrabiane ręcznie z ponownie zmielonej mąki z pszenicy durum, wody i soli; których okrągły i wklęsły kształt przypomina małe uszy, stąd ich nazwa!

Na wybrzeżu popularne są wszelkie dary morza, od ośmiorniczek w Bari po sardele i jeżowce i inne owoce morza jedzone na surowo po słynne małże z Taranto i ostrygi, uprawiane zgodnie ze zwyczajem sięgającym wielu stuleci.

Szeroko rozpowszechniona na tym obszarze jest również hodowla zwierząt mlecznych do produkcji mleka i serów. Najsłynniejsze to Burrata od Andria, ser Canestrato Pugliese, Stracciatella oraz Mozzarella di Gioia del Colle, która oprócz klasycznej formy kuli jest wyrabiana również w kształcie warkocza lub supełków.

Apulia ma bardzo starą tradycję winiarską,  wino apulijskie było znane już starożytnym Rzymianom i wychwalane ze względu na swój kolor, aromat i smak. Obecnie region ten przeżywa okres silnego rozwoju tego sektora, osiągając wysokie poziomy jakości niektórych win, zwłaszcza tych opartych na rodzimych winoroślach. Główne odmiany winorośli Apulii to te czerwone stanowiące około 70% wszystkich upraw: Primitivo, Negramaro, Uva di Troia, Malvasia Nera. Wśród odmian białych spotykamy Bianco d’Alessano i Verdeca. Wiele win z Apulii zdobywa znaki jakości DOC lub DOCG, a w połączeniu z typowymi daniami lokalnej tradycji kulinarnej potrafią zapewnić niezapomniane emocje, konkurując na równych prawach z winami z innych regionów często postrzeganymi jako szlachetniejsze.

Wiele produktów DOP i IGP Apulii stały się prawdziwymi ikonami włoskiej panoramy kulinarnej, wśród nich oprócz wspomnianej oliwy z oliwek extra vergine oraz serów warto wymienić Karczoch z Brindisi IGP,  Klementynki z Zatoki Taranto IGP, Chleb Altamura DOP.

WINO

Apulia ma bardzo starą tradycję winiarską,  wino apulijskie było znane już starożytnym Rzymianom i wychwalane ze względu na swój kolor, aromat i smak. Obecnie region ten przeżywa okres silnego rozwoju tego sektora, osiągając wysokie poziomy jakości niektórych win, zwłaszcza tych opartych na rodzimych winoroślach. Główne odmiany winorośli Apulii to te czerwone stanowiące około 70% wszystkich upraw: Primitivo, Negramaro, Uva di Troia, Malvasia Nera. Wśród odmian białych spotykamy Bianco d’Alessano i Verdeca. Wiele win z Apulii zdobywa znaki jakości DOC lub DOCG, a w połączeniu z typowymi daniami lokalnej tradycji kulinarnej potrafią zapewnić niezapomniane emocje, konkurując na równych prawach z winami z innych regionów często postrzeganymi jako szlachetniejsze.

Skoro wakacje w Apulii oznaczają delektowanie się kulinarnymi przysmakami tej ziemi, przed odwiedzeniem tego regionu warto dowiedzieć się z naszego artykułu Czego spróbować w Apulii. Aby lepiej zrozumieć związek między aromatem, zapachem i smakiem, który wyróżnia propozycje gastronomiczne Apulii nie można też przegapić naszych degustacji na miejscu, lekcji gotowania, półdniowych i jednodniowych experience w winnicach, gajach oliwnych i owocowych, winno-kulinarnych wycieczek oraz tworzonych ad hoc tras. Odkryj nasze experience w Apulii.